Judaism in a bookLJG Amsterdam

Een uitgave van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam

Judaism
in a book

Joodse traditie binnen handbereik

Judaism in a Book bevat praktische instructies voor het vieren van sjabbat en de Joodse feestdagen thuis, aangevuld met de belangrijkste rituelen in sjoel. Dankzij de Hebreeuwse en fonetische teksten kan iedereen, zonder enige voorkennis, meedoen.

127pagina’s
12geluidsopnames
85rituele teksten
9feestdagen
Met luidspreker oplaadbaar via usb-c Judaism in a book met de geluidsmodule ernaast, even hoog als het boek: twaalf genummerde knopjes met de namen kaarsen, birkat kohaniem, sjalom aleechem, wijn, kidoesj, birkat hamazon, sjehechejanoe, voorberacha tora, naberacha tora, kaddisj jatom, sjema en havdala, plus volume en een aan-uitknop.

Waarom dit boek bestaat

De drempel voor praktisch Joods leven is voor velen te hoog.

Joodse identiteit vormgeven is een complex proces, zeker voor mensen die niet Joods zijn opgevoed maar er wel een binding mee hebben. In veel gesprekken die ik voer blijkt dat de drempel voor praktisch Joods leven voor velen (te) hoog is.

Om de drempel te verlagen heeft de LJG Amsterdam dankzij de Erfpachtgelden enkele jaren geleden het project Judaism in a Box gestart. De enorm enthousiaste reacties van de deelnemers hebben geleid tot een vervolgproject: Judaism in a Book. Dat is nu verschenen.

Jodendom is doen.

Op het achterplat staat waar die zin vandaan komt. Toen Mozes de woorden van Tora voorlas aan het verzamelde volk, antwoordden de aanwezigen: ‘na’asee wenisjma’, we zullen (het) doen en we zullen (het) horen. Eerst doen, om ze vervolgens te kunnen begrijpen.

Dit boek is daar de uitwerking van. Geen uitgebreide uitleg vooraf, maar instructies om te doen. En dankzij de knoppen in het boek is het niet alleen te doen, maar ook te horen.

Judaism in a Book is het vervolg op Judaism in a Box, het project waarmee de LJG Amsterdam aan het einde van de coronaperiode Joodse rituelen bij mensen thuis bracht. De reacties van de deelnemers waren zo enthousiast dat er een tweede stap kwam: alles wat in de dozen zat, gebundeld in een boek dat je open op tafel legt.

Drie dingen maken dit boek anders

1

Je kunt direct meedoen

Elke tekst staat er drie keer: in het Hebreeuws, fonetisch uitgeschreven en in het Nederlands samengevat. Je hoeft geen Hebreeuws te kunnen lezen om dit boek te gebruiken.

De beracha over de wijn zoals afgedrukt in het boek: Baroech ata Adonai Eloheenoe melech haolam, boree perie hagafen. Geprezen bent U, Eeuwige onze God, Koning van tijd en ruimte, Schepper van de vrucht van de wijnstok.
2

Er zit een luidspreker in

De geluidsopnames die hoorbaar zijn doordat er een luidsprekertje in het boek zit, helpen met uitspraak en melodie. Eén druk op een knopje en je hoort hoe het gaat.

Illustratie van een sjofar
3

Instructies, geen college

“Ga staan. Leg je handen op het hoofd van de kinderen.”, “Steek de kaars aan.” Het boek vertelt wat je doet, in de volgorde waarin je het doet. Voor de uitleg zijn er gelukkig vele andere boeken.

Illustratie: een hand op het hoofd van een kind, de zegening van de kinderen

Zo ziet een bladzijde eruit

Elk hoofdstuk heeft zijn eigen kleur

Elke rituele tekst (beracha ofwel zegening) staat in een gekleurd blok: links het Hebreeuws, rechts hoe het klinkt, eronder de vertaling. Het knopje in de kantlijn verwijst naar het nummer van de opname.

De beracha over de kaarsen komt vijf keer terug in het boek, telkens in de kleur van het hoofdstuk waar je op dat moment bent. Kies een kleur en je ziet dezelfde bladzijde uit een ander feest.

En de instructies staan er precies zo bij:

  • Haal in één beweging met beide handen het licht en de sfeer van de kaarsen (en daarmee van de sjabbat) als het ware naar je toe.
  • Wens elkaar (en jezelf!) ‘sjabbat sjalom’ of ‘gut sjabbes’.
  • Ga staan. Leg je handen op het hoofd van de kinderen.
Beracha over de kaarsen
Beracha over de kaarsen, zoals afgedrukt in het boek. Baroech ata Adonai Eloheenoe melech haolam, asjer kidesjanoe bemitswotav wetsiwanoe lehadliek ner sjel sjabbat. Geprezen bent U, Eeuwige onze God, Koning van tijd en ruimte, die ons uniek heeft gemaakt door middel van Zijn geboden en ons heeft opgedragen de kaarsen van sjabbat aan te steken.

Sjabbat pagina 11

Wat er in staat

Het hele Joodse jaar, plus een aantal bonusteksten

Van vrijdagavond tot en met de havdala, langs alle feestdagen, en achterin de rituelen die niet aan een dag gebonden zijn.

Pagina 9

Sjabbat & Havdala

De zevende dag, van kaarsen aansteken op vrijdagavond tot de besamim op zaterdagavond.

Illustratie: challot, kidoesjbeker en sjabbatkaarsen
Pagina 27

Rosj Hasjana & Jom Kipoer

De Ontzagwekkende dagen, met tesjoeva en inkeer als kern. Van de zoete appel tot tasjliech.

Illustratie: granaatappel, appel met honing en challa
Pagina 45

Soekot & Simchat Tora

Een week in de loofhut, het schudden van de loelav, en dansen met de Tora.

Illustratie: loelav en etrog
Pagina 57

Chanoeka

Acht avonden licht in de donkerste weken. Met Maoz tsoer en het spel met de sevivon.

Illustratie: spelen met sevivon en gelt
Pagina 65

Poeriem

De Estherrol lezen, je verkleden, feesten. En zorgen dat anderen niet vergeten worden.

Illustratie: ratel
Pagina 71

Pesach

De hele sederavond op volgorde, van kadeesj tot nirtsa, met alle liederen.

Illustratie: seiderschotel
Pagina 87

Omertijd & Sjavoeot

Negenenveertig dagen tellen tussen Pesach en Sjavoeot, en de nacht van het leren.

Illustratie: omer tellen
Pagina 91 tot 111

Sjema, Tora en mezoeza

Het sjema, de Toralezing, birkat hagomeel, kaddisj jatom en de mezoeza.

Illustratie: kleurrijke mezoeza
Pagina 113 tot 127

Birkat hamazon & index

Het volledige dankgebed na de maaltijd, plus een index om snel iets terug te vinden.

Illustratie: gevlochten havdalakaars

Twaalf opnames

Er zit een luidspreker in het boek

Achterin zit een geluidsmodule met twaalf knopjes. Je drukt, en je hoort de melodie. Hieronder staat diezelfde module. Je hoort er van elke opname het begin; de volledige twaalf zitten in het boek.

Geluidsmodule
aan / uit  ·  volume − / +

Waarom dat uitmaakt

Een tekst kun je lezen. Een melodie niet. Wie nooit heeft gehoord hoe de beracha over de kaarsen klinkt, of hoe het kaddisj jatom gaat, komt er met een boek alleen niet. Daarom zitten de twaalf opnames in het boek zelf, zonder telefoon, zonder wifi, zonder scherm aan tafel.

De gebruikte uitspraak en melodie is slechts bedoeld als start van de reis in de Joodse traditie. Iedere regio, iedere familie, iedere stroming, heeft verschillende gebruiken.

Opnames: Eva Mogendorff-Hein, Gilad Nezer en Ellis Vyth.

De volledige opnames op YouTube

De samensteller

Rabbijn Joram S. Rookmaaker

Rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam en krijgsmachtrabbijn. Hij is de samensteller van De Brede Hagada, die inmiddels op vele Nederlandse sedertafels te vinden is. Door eeuwenoude Joodse gebruiken toegankelijk te maken, dragen deze boeken bij aan het levend houden en doorgeven van de tradities.

Judaism in a Book is een project van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam in het kader van de erfpachtgelden, in samenwerking met de dienst Joods Geestelijke Verzorging van de krijgsmacht.

Bestellen

Leg het open op tafel en doe mee

€ 34,95 plus verzendkosten

Vul het bestelformulier in. Je krijgt bericht over levering en betaling.

Naar het bestelformulier

  • Verzenden binnen Nederland kost € 5,90 voor een of twee boeken, en € 11,45 voor drie of vier. Bij meer boeken of verzending naar het buitenland neemt het secretariaat contact op.
  • Leden van de LJG Amsterdam kunnen hun bestelling afhalen en betalen dan geen verzendkosten.
  • De bestellingen worden door vrijwilligers verwerkt. Het streven is om binnen twee weken te verzenden.
  • Het boek ligt ook in de museumwinkel van het Joods Museum en bij Boekhandel Blankevoort in Amstelveen.
  • Op hetzelfde formulier staat ook ‘Onze verhalen, Tenach verteld voor kinderen’ van Wil Parijs, met illustraties van Sharon Asscher, voor € 24,95.
ISBN 9789076935386 127 pagina’s Geluidsboek Nederlands en Hebreeuws Uitgave i.s.m. Stichting Sja’ar

Colofon

Samenstelling
Rabbijn Joram S. Rookmaaker
Vormgeving
Zoe Bar-Pereg
Illustraties
Irith Koster
Geluidsfragmenten
Eva Mogendorff-Hein, Gilad Nezer, Ellis Vyth
Meelezers
Jechezkel Frank, Mirjam van Emden, Hugo Löwinger, Jutka Halberstadt
Begeleiding
Elianne Rookmaaker
Druk
ELCO Print, Amsterdam
ISBN
9789076935386
Uitgave
LJG Amsterdam, i.s.m. Stichting Sja’ar

Een vraag over Joods leven?

Heb je een vraag over een ritueel, een tekst of over Joods leven in het algemeen? Aarzel niet om contact te zoeken met de lokale Joodse gemeente.

ljgamsterdam.nl

Copyright Joram S. Rookmaaker, 2025. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.